Zorg voor het verzet | De roerige geschiedenis van Stichting 1940-1945
Hoe vergaat het verzetsmensen na de Tweede Wereldoorlog? En wie zorgt er voor hen en hun nabestaanden? In de tentoonstelling Zorg voor het verzet ontdek je hoe Stichting 1940-1945 zich al meer dan tachtig jaar inzet voor de zorg en erkenning van verzetsmensen en hun families. | Tentoonstelling te zien van 25 februari t/m 19 juli 2026
Vanaf 25 februari 2026 is de tentoonstelling ‘Zorg voor het verzet - De roerige geschiedenis van Stichting 1940-1945’ te zien in het Nationaal Archief. Deze tentoonstelling toont hoe Stichting 1940-1945 zich al meer dan tachtig jaar inzet voor de zorg en erkenning van verzetsmensen en hun families. De tentoonstelling is te zien tot en met 19 juli 2026.
Zorg voor het verzet gaat over de geschiedenis van Stichting 1940-1945. Posters, folders en postzegels laten zien hoe de Stichting kort na de oorlog miljoenen ophaalt. Dit geld wordt onder meer ingezet voor herstellingsoorden om verzetsmensen op te vangen. Ook Paleis het Loo wordt een herstellingsoord. “Zolang koningin Wilhelmina er maar geen hinder van ondervindt”, is te lezen in een rapport van de Stichting uit de collectie van het Nationaal Archief. Stichting 1940-1945 is in die tijd ook betrokken bij de herbegrafenis van omgekomen verzetsleden, zoals Hannie Schaft.
Oud-verzetsmensen
De tentoonstelling bevat persoonlijke geschiedenissen van oud-verzetsmensen en hun nabestaanden. De Stichting biedt hen financiële en mentale steun, organiseert uitjes en vakantieweken en zorgt voor contact tussen lotgenoten. Bovendien zijn velen betrokken als vrijwilliger.
Zorg voor het verzet laat zien hoe de focus van de Stichting met de jaren verandert. Er ontstaan interne geschillen. Tijdens de Koude Oorlog rijst bijvoorbeeld de vraag of communistische verzetsmensen wel recht hebben op een pensioen. En als Engelandvaarders een pensioen bij de Stichting mogen aanvragen, speelt de vraag of dit ook geldt voor joodse Engelandvaarders: zijn zij deel van het verzet noemen, of vluchteling?
Stichting 1940-1945
Stichting 1940-1945 is opgericht in het najaar van 1944 door de vertegenwoordigers van verschillende verzetsorganisaties, die in het diepste geheim bij elkaar komen. Zij richten de stichting op voor naoorlogse steun aan gezinnen van omgekomen verzetsmensen en mensen die door hun verzetswerk fysieke of psychische problemen kregen.
Bezoek het Nationaal Archief
Zorg voor het verzet was eerder te zien in het Verzetsmuseum Amsterdam. De tentoonstelling is nu verrijkt met archiefstukken uit de collectie van het Nationaal Archief, dat de archieven van Stichting 1940-1945 in beheer heeft.
De tentoonstelling is te bezoeken op dinsdag t/m vrijdag tussen 10.00 en 17.00 uur en zaterdag van 11.00 tot 17 uur. Voor meer informatie over de tentoonstelling, programmering en toegangsprijzen, zie onze website.
Deze tentoonstelling wordt mede mogelijk gemaakt door Stichting 1940-1945, Verzetsmuseum Amsterdam, Acomo, Nationale Nederlanden, Open.nl, VFonds en Het Genootschap voor het Nationaal Archief.
- Foto van herbegrafenis Hannie Schaft op 27 november 1945. Fotograaf: Henk Blansjaar/Anefo
