Vakkundig docentschap beroepsonderwijs - voor een duurzame samenleving

Aventus.jpg

PROFIEL Keuzedeel Duurzaamheid in 't beroep-Aventus zet de spotlight op duurzaamheid

5 sep 2018 | Nieuws

Iedereen doet ertoe in de transitie naar een duurzame wereld en een schone energiehuishouding. Bij Aventus, mbo-school in Apeldoorn, Deventer en Zutphen loopt duurzaamheid als een groene draad door de technische opleidingen.

Oprichter Rob de Vrind van Duurzaam MBO zet het onderwijs over een duurzame wereld hoog op de agenda. Hij voelt de urgentie. ‘We kunnen niet anders dan een duurzame wereld ontzettend belangrijk vinden. De problemen worden alleen maar groter. We moeten grote slagen maken om het allemaal voor iedereen happy te houden hier op aarde’. Hij ziet een grote rol voor het mbo. ‘We moeten het hebben van de doeners in het mbo. Daarom moeten de scholen de denkkracht, creativiteit en droomkracht van onze studenten stimuleren en ontwikkelen. Dit moeten we samen doen!’ Het platform helpt scholen met keuzedelen en lesprogramma’s. Hoe krijgt dit zijn beslag in de praktijk? Bij Aventus, mbo-school in Apeldoorn, Deventer en Zutphen loopt duurzaamheid als een groene draad door de technische opleidingen. Docenten Erik Beusink (Landbouwtechniek), Bert Hulsbergen (BBL, Elektrotechniek) en Harm-jan Wolters (BOL, Technisch vakman) maken de vertaling naar de branche voor hun studenten.

Ver van mijn bed

Erik Beusink is nu voor tweede jaar bezig met het keuzedeel Duurzaamheid in het beroep. Deze lessenreeks geeft hij aan de eerstejaars studenten Landbouwtechniek, bol, niveau 4. Hij begon heel basaal, dichtbij de leefwereld van de student. Met afvalscheiding, recycling en de eigen energie-footprint van de student zelf. ‘Het was best lastig om de jongens erbij te betrekken, want zij voelen die urgentie nog niet. Zij zien het liefst de tractor goed roken… én het liefst zwart.’

Beusink heeft toen het roer omgegooid en lessen gemaakt waar de studenten zelf, in groepjes van vier, zich moesten verdiepen in een aspect van duurzaamheid, toegespitst op de branche. De studenten gingen aan de slag met toepassingen van waterstof, wind, zon, afvalstoffen of energiebesparingen in de landbouwsector. ‘Ik merk dat het thema pas gaat goed gaat leven als de studenten op stage zijn geweest. Daar zien ze dat bedrijven hier serieus mee bezig zijn en ervaren ze de urgentie. Daarna kan ik effectiever het gesprek met hen voeren over duurzaamheid in hun eigen leven.’

Duurzaamheid vanaf de basisschool

‘Onze taak is het dat studenten alert worden op duurzaamheid’, zegt Bert Hulsbergen. Hij is docent Elektrotechniek bij BBL’ers. Hij ziet zijn studenten één dag per week. ‘Ik heb regelmatig pittige discussies met mijn studenten over wat duurzaamheid inhoudt. Wat mij betreft is dit meer dan zuinig omspringen met materialen of energiebesparing. Ik probeer met mijn studenten de verbanden te leggen tussen de vaktechnische mogelijkheden en de duurzaamheidsdiscussie.’ Hoe duurzaam is het bedrijf? Welke verbetermogelijkheden ziet een student voor zijn leerbedrijf? Het zijn vragen die regelmatig terugkomen in zijn lessen. Via zijn studenten wil hij hierover ook het gesprek voeren met de leerbedrijven, zodat praktijk en theorie mee ontwikkelen met de duurzame innovaties in de branche. Hulsbergen heeft wel een ideaalbeeld voor zich van een mbo-student die al vanaf de basisschool meegenomen is in het waarom van een duurzame wereld. ‘Ik zie in de Week van Techniek dat kinderen heel open staan voor duurzame innovaties en dat ze ook snappen waarom de wereld zich moet aanpassen. Dit urgentiebesef zie ik minder terug bij mijn studenten. We moeten daarom sterk inzetten om gezamenlijk hiervoor een onderwijslijn te ontwikkelen. Zodat de leerling -eenmaal op het mbo - als denker of doener, innovatiever aan de slag kan met duurzaamheid in zijn of haar toekomstige beroep. Als iets vanzelfsprekends.’

Van duurzaam naar bestendig

Harm-jan Wolters gaat nog een stapje verder in zijn ambities. Duurzaamheid is wat hem betreft niet alleen gericht op technologie, innovatie en energietransitie. Voor hem is het belangrijk een link te leggen met de 21th century skills. Hoe toekomstbestendig leveren we studenten af? Zijn zij in staat te leven en te werken in de steeds sneller veranderende arbeidsmarkt en samenleving? Pas als je hierin een wezenlijke bijdrage hebt als school, gaan de studenten de wereld in met een toekomstbestendig diploma. Zijn BOL-niveau 2 studenten volgen alle lessen in een doelokaal waarin ze vrijheid van bewegen hebben. In deze ruimte zijn praktijkhoeken naast instructiehoeken ingericht. En er staat een bank! Voor een goed gesprek of om te relaxen. Het werken in deze open leerruimte levert meer leerresultaat op en geeft een andere dynamiek tussen studenten en docenten/instructeurs. ‘Op deze manier krijgt de student nieuwe inzichten over zichzelf. We reflecteren namelijk niet alleen op zijn technische vaardigheden, maar ook op zijn houding en gedrag. We stimuleren een zelf-onderzoekende attitude. Waarom was je nou zo boos toen de opdracht mislukte? Waar vind je de kennis die je nodig hebt voor het maken van de opdracht? Hoe duurzaam is iets echt?‘ Wolters en zijn collega’s werken daarmee aan de mindset van de studenten en helpen hen bewuster te zijn van hun eigen manier van denken en werken. ‘En dan heb je het dus ook over de leefstijl van de jongens en meiden.’ Een goed voorbeeld hiervan is een grondstoffendiscussie die hij regelmatig voorlegt aan zijn studenten. Ga je vervuilende diesels afschrijven of aanpassen? Wat Wolters betreft moeten we ook nadenken over het bestendiger maken van bestaande producten in plaats van deze af te schrijven omdat ze te vervuilend zouden zijn. ‘Duurzaamheid gaat dan niet alleen over transitiemodellen, maar ook over het bewuster omgaan met bestaande producten en grondstoffen.’

[Auteur] Gretha Liefers  is communicatiespecialist bij Aventus

Dit artikel verscheen eerder dit voorjaar een uitgave van Profiel Magazine

 
 

 
Meer over
 
cleanx.jpg
25 sep 2018

Boyan Slats’ Ocean Cleanup gaat voor 400 miljoen dollar de Pacific plasticvrij maken

Boyan Slats’ Ocean Cleanup gaat voor 400 miljoen dollar de Pacific plasticvrij maken
Machiel Bouwmans.jpg
15 sep 2018

PROFIEL - Teamleren van docenten: hoe stimuleer je dat?

PROFIEL - Teamleren van docenten: hoe stimuleer je dat?
1181622.jpeg
24 aug 2018

PROFIEL- LOB en docentvaardigheden- Zelfregulerend leren in de steigers

LOB en docentvaardigheden- Zelfregulerend leren in de steigers

COOKIE INFORMATIE

Voor een volledige werking van deze website wordt gebruik gemaakt van cookies.
Meer informatie over cookies > Accepteren Alleen noodzakelijke cookies