Onafhankelijk instituut voor nieuws en kennisdeling in het beroepsonderwijs.

nrox.jpg

Profiel Exclusief: NRO wil dat onderzoek bijdraagt aan onderwijsvernieuwing

17 sep 2017 | Nieuws

Eén van de manieren waarop het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) het onderwijs wil stimuleren is door het financieren van praktijkgericht onderzoek binnen het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Daarnaast zet het NRO zich in om kennis uit bestaand onderzoek beter toegankelijk te maken voor de onderwijspraktijk.

Voor praktijkgericht onderzoek in het mbo heeft het NRO een apart onderzoeksprogramma ontwikkeld. Elke twee jaar kan binnen dit programma financiering worden aangevraagd voor praktijkgericht onderzoek. In 2018 komen er weer mogelijkheden om financiering aan te vragen. De thema’s waar onderzoek naar kan worden gedaan, worden samen met de onderwijspraktijk bepaald. In sessies met vertegenwoordigers van onderwijsinstellingen worden thema’s en bijbehorende kennisvragen opgehaald die actueel en relevant zijn voor de mbo onderwijspraktijk. Voor de recent gehonoreerde projecten waren dat de thema’s onderwijs op maat, dynamische arbeidsmarkt, verbinding in de beroepskolom, professionele schoolorganisaties en de onderzoekende houding van docenten in het mbo.
Na vaststelling van de thema’s publiceert het NRO een zogenaamde ‘call for proposals’. Hierin staan alle eisen en voorwaarden die aan het indienen van een aanvraag worden gesteld. Een belangrijke eis voor praktijkgerichte onderzoekaanvragen is dat een aanvraag wordt ingediend door een consortium. Dat is een samenwerkingsverband dat bestaat uit wetenschappelijke onderzoekers én professionals die werkzaam zijn in de onderwijspraktijk. Hiermee wil het NRO bevorderen dat er al bij het opstellen van de aanvraag wordt samengewerkt en nagedacht over de precieze onderzoeksvraag en de bruikbaarheid van mogelijke oplossingen in de praktijk. De verwachting is dat de opbrengsten van onderzoek door deze nauwe samenwerking én de directe aansluiting op de alledaagse praktijk vaker daadwerkelijk binnen onderwijsinstellingen gebruikt gaan worden.

Samenwerking onderzoekers en onderwijsinstellingen

Praktijkgericht onderzoek vindt altijd plaats in de context van de onderwijspraktijk. De samenwerking tussen onderzoekers en docenten is belangrijk vanaf het begin. Het startpunt van praktijkgericht onderzoek ligt altijd bij een probleem of verbeterpunt in de dagelijkse praktijk. Zoals uit de definitie van praktijkgericht onderzoek blijkt (zie kader) moeten de resultaten van het onderzoek bijdragen aan de oplossing voor dit probleem of verbeterpunt. In de praktijk loopt dat niet altijd even soepel. Door de dynamische onderwijspraktijk loopt een project toch vaak net even anders dan het plan waar van tevoren zo goed over na was gedacht. Praktijkgericht onderzoek vereist daarom dat alle uitvoerders, zowel onderzoekers als praktijkpartners, zich flexibel opstellen.

Verbeterde aansluiting mbo-hbo

Eén van de consortia die financiering bij het NRO heeft aangevraagd, is nu twee jaar aan de gang. In dit project wordt onderzoek gedaan naar de vraag: hoe kan de doorstroom van mbo naar hbo verbeterd worden? Jaarlijks valt ongeveer 17% van de mbo-studenten tijdens of gelijk na het eerste jaar op het hbo definitief uit; ze keren niet meer terug in het hoger onderwijs. Het is onduidelijk waarom mbo-studenten zo veel vaker uitvallen dan studenten met een andere vooropleiding. Doel van dit project is o.a. te kijken wat er geleerd kan worden van bestaande doorstroomprojecten: hoe werken die en waar zijn ze inzetbaar?

Ook in dit project liepen zaken anders dan vooraf gedacht. Zo bleken er aanzienlijk minder doorstroomtrajecten binnen de meewerkende scholen te zijn dan aanvankelijk gedacht. Daarnaast werden vlak na de start de keuzedelen in het mbo ingevoerd en kregen doorstroomprojecten daardoor een andere betekenis. Positief is juist dat de uitkomsten van dit traject daardoor nu ook betekenis hebben voor de invoering van de keuzedelen. Er is dan ook zeer veel belangstelling voor dit project, ook vanuit het hoger onderwijs, waardoor de kennisdeling bijna als vanzelf verloopt. De samenwerking tussen onderzoekers en docenten verloopt prima, maar de docenten hebben in de praktijk minder tijd om aan het onderzoek mee te doen dan ze zouden willen. Tijdgebrek van docenten speelt vaker in praktijkgericht onderzoek. Als bij het aanvragen van financiering is het daarom belangrijk dat de schoolleiding zich uitspreekt voor deelname aan het onderzoek en hiervoor ruimte creëert voor docenten.

Kennis vinden en delen

De resultaten van dit project en de andere projecten die het NRO financiert, zijn op meerdere manieren terug te vinden. Allereerst via de projectenbank van het NRO, de Kennisrotonde (zie kader) en de Kennisportal. Voor projecten die niet perse door het NRO worden gefinancierd, maar wel specifiek over het mbo gaan is ook informatie te vinden via www.bvekennis.nl. Live informatie over onderzoek krijgen kan bijvoorbeeld tijdens het congres van het NRO op 1 november 2017 (www.nro.nl/congres) of de donderdagmiddaglezingen en het Debatcafé die door het ecbo worden georganiseerd (zie www.ecbo.nl/kennisverspreiding). Daarnaast is er in november op de MOD onderzoeksdag (zie kader) de mogelijkheid voor mbo docenten om hun eigen (master)onderzoek te presenteren en kennis te nemen van ander onderzoek.

Onder praktijkgericht onderzoek verstaat het NRO: Praktijkgericht onderzoek is onderzoek waarvan de vraagstelling voortkomt uit en wordt geformuleerd met de onderwijspraktijk en wordt uitgevoerd in en met die praktijk. Praktijkgericht onderzoek levert kennis, inzichten en/of concrete producten die bijdragen aan de ontwikkeling van de onderwijspraktijk (door schoolontwikkeling en professionalisering) en aan het vergroten van de wetenschappelijke kennisbasis over onderwijs.

Wat is de Kennisrotonde?

Onderwijsprofessionals in het mbo die op zoek zijn naar gefundeerde kennis om keuzen in hun onderwijspraktijk te maken, kunnen hun vragen stellen aan de Kennisrotonde. Zo vroeg Thea de Ruijter, docent en voorzitter ondernemingsraad aan het ROC De Leijgraaf: “Wat is het effect van de grootte van een (resultaatverantwoordelijk) onderwijsteam in het mbo op de betrokkenheid van teamleden en de slagvaardigheid van het team?” Het antwoord op de vraag heeft haar geholpen bij het formuleren van een helder standpunt op een vraagstuk van het College van Bestuur. Ben je ook op zoek naar wetenschappelijke kennis om onderbouwde keuzes in het onderwijs te maken? Stel je vraag via www.kennisrotonde.nl! Het online loket is een initiatief van het ministerie van OCW, PO-Raad, VO-raad, MBO?Raad en de Onderwijscoöperatie, dat is ondergebracht bij het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO).

MOD onderzoeksdag
Op 16 november 2017 wordt alweer de tweede Mbo Onderzoeksdag georganiseerd: een dag voor mbo-docenten die een masteropleiding volgen of gevolgd hebben, of nieuwsgierig zijn naar resultaten van mbo onderzoek. De Mbo Onderzoeksdag staat in het teken van onderzoek in het mbo, kennis uitwisselen en inspiratie opdoen. De dag vindt plaats in Rotterdam en wordt georganiseerd door het ecbo in samenwerking met NRO, het Albeda College, Hogeschool Rotterdam, Inholland, STC, Zadkine en de gemeente Rotterdam. Meer informatie is  te vinden via: www.nro.nl/16-november-mbo-onderzoeksdag.

Meer weten?

Heeft u interesse in de resultaten van onderzoek of de financiering voor praktijkgericht onderzoek in het mbo? De projectenbank en de Kennisportal van het NRO zijn te vinden via de website van het NRO: www.nro.nl/resultaten. Hier vindt u ook meer informatie over financieringsmogelijkheden voor onderzoek in het mbo.

Tekst: Linda Sontag, NRO

 
 

 
Meer over
 
background_deltion.jpg
9 sep 2017

Profiel Exclusief: Sanne Benit (Deltion): Evaluatie curriculum-herontwerp essentieel

Profiel Exclusief: Sanne Benit (Deltion): Evaluatie curriculum-herontwerp essentieel
C8Akrd-W4AAF31i.jpg
6 sep 2017

Profiel Exclusief: ‘Jongens hebben behoefte aan competitie’

Profiel Exclusief: ‘Jongens hebben behoefte aan competitie’