Platform Profielactueel
Micha de Winter nam in mei 2017 afscheid – dit zei

Micha de Winter nam in mei 2017 afscheid – dit zei hij over jeugd en samenleving

8 feb 2021 | Nieuws

Hoogleraar Pedagogiek pleit voor hoop en optimisme in opvoeding en onderwijs

Een reminder in coronatijd

Jonge mensen hebben hoop en optimisme nodig. Die vormen de motor van hun persoonlijke ontwikkeling. Ook de samenleving zit te springen om jonge mensen die met positieve verwachtingen aan het maatschappelijk verkeer willen gaan deelnemen. Maar hoe hoopgevend is onze opvoeding, ons onderwijs, ons jeugdbeleid? En hoe hoopgevend is onze hedendaagse pedagogiek? “Laat ik het positief formuleren: ik denk dat dit een stuk beter kan.”

Dat stelde Micha de Winter, hoogleraar Pedagogiek aan de Universiteit Utrecht, in mei 2017 in zijn afscheidscollege Pedagogiek over hoop. De Winter werkte tot aan 2017 geregeld mee aan bijdragen en workshops van dit Platform. De houding van onderwijs en samenleving ten opzichte van de jonge generatie had zijn belangstelling.

Hij wees er in zijn afscheidsrede op dat kinderen en jongeren worden overspoeld met angstaanjagende berichten over terreur, vluchtelingenstromen en opwarming van de aarde. Hoe zorgen we ervoor dat de jonge generatie niet ten prooi valt aan pessimisme, desinteresse of wanhoop? De hedendaagse opvoedingswetenschappen bieden volgens De Winter te weinig antwoord op zulke vragen.

ADHD of dyslexie
In zijn afscheidscollege stelt de hoogleraar Pedagogiek dat de opvoedingswetenschappen zich te eenzijdig hebben gefocust op individuele problemen van kinderen, en bieden ze te weinig tegenwicht aan het medicaliseren daarvan. De Winter: “Wat doet het met je wanneer je op jonge leeftijd al te horen krijgt dat je ADHD ‘hebt’, of dyslexie, of een oppositionele gedragsstoornis?” Volgens de Utrechtse wetenschapper sluiten we kinderen te snel en te makkelijk op in hun afwijking. Hij vindt dat we ons in opvoeding en onderwijs steeds zouden moeten afvragen hoe we jonge mensen kunnen helpen om met een hoopvolle en optimistische blik naar de toekomst te kijken. “Daar is een hoopgevende sociale pedagogiek voor nodig.”

Nieuwsgierige en optimistische houding cultiveren
Om tot zo’n pedagogiek te komen, geeft De Winter in zijn afscheidscollege enige aanbevelingen. “Zorg dat kinderen altijd een perspectief leren zien, onderzoek samen met hen problemen zoals het gevaar van terroristische aanslagen of het smelten van de poolkappen, en leer ze zelf nadenken over allerlei mogelijke oplossingen. Een onderzoekende en nieuwsgierige houding helpt kinderen grip te leren krijgen op hun wereld, en kan bijdragen aan een optimistisch wereldbeeld.”

Leer kinderen dat hun stem er toe doet

Niet alles voor lief nemen
Bij een hoopgevende opvoeding hoort tegenwicht. Kinderen en jongeren zijn immers lang niet altijd vanzelf genuanceerd in hun oordelen, en bovendien hebben ze soms wel heel sterk de neiging om vanuit hun eigen perspectief of dat van vriendengroep, hun peergroup, te handelen. Daarom hebben opvoeders een ‘onderbrekende’ taak: “Maak even een pas op de plaats en denk na over wat je zegt of doet. Zo leren kinderen nieuwe, hoopgevende perspectieven te ontdekken.” 

En bevorder participatie
Er is geen betere manier om ervoor te zorgen dat kinderen en jongeren zich tot betrokken burgers van de samenleving ontwikkelen, dan ze van jongs af aan bij die samenleving te betrekken, aldus De Winter. “Als je leert dat jouw stem er óók toe doet, bevordert dat een hoopvol perspectief op de toekomst.”

Op De Winters profielpagina is zijn afscheidsrede  externe link, uitgesproken op 31 mei in de aula van het Academiegebouw, na te lezen.

Bron: UU 2017

Zie ook onze interviews op video met emeritus hoogleraar Pedagogiek Micha de Winter (productie Clipjesfabriek)

  • Jongeren, social media en Pokemon Go
    Profielactueel Video
  • Het belang van docenten ouders in het mbo
    Profielactueel Video
  • Micha de Winter over 10 jaar burgerschap SD
    Profielactueel Video
  • Identiteitsontwikkeling
    Profielactueel video
    Identiteitsontwikkeling krijgt te weinig aandacht in het onderwijs en dat is een slechte zaak. Zeker in het perspectief van de radicalisering. Dat zegt Micha de Winter (1951), hoogleraar Educatie & Pedagogiek. Hij publiceerde een groot aantal boeken en artikelen op zijn vakgebied en adviseerde hij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over jeugd- en gezinsbeleid en opvoedingsvraagstukken.
  • Profielactueel Workshop - Micha de Winter: "Ga in debat, studenten hebben weerwoord nodig"
    Profielactueel Workshop workshop 3 dec 2014 |

En tevens

 
 

 
Meer over
 
regering.jpg
11 feb 2021

Pleidooi: stop met negatieve focus, haal de druk van leerlingen en docenten

Negatieve focus legt onnodig hoge druk op leerlingen en docenten

COOKIE INFORMATIE

Voor een volledige werking van deze website wordt gebruik gemaakt van cookies.
Meer informatie over cookies > Accepteren Alleen noodzakelijke cookies