Onafhankelijk instituut voor nieuws, kennis en marktadvies in het beroepsonderwijs!

Profiel Exclusief: Meer maatwerk in het mbo kan, b

Profiel Exclusief: Meer maatwerk in het mbo kan, begin gewoon!

27 jul 2017 | Nieuws

Meer maatwerk in de mbo-opleiding is mogelijk. Dat is de ervaring van docenten in de Opleiding Pedagogisch medewerker bij Scalda. Ondanks de complexiteit van maatwerk besloot de opleiding er ‘gewoon’ mee te beginnen. Het doel is het talent en de mogelijkheden van een leerlingen beter in te schatten en te bevorderen. Studenten tonen na gemaakte aanpassingen meer motivatie en het werkveld ontwikkelt een meer ‘integrale’ blik op de leerling.

Maatwerk in het onderwijs vraagt een goede afstemming. Dit kan betrekking hebben op verschillende zaken zoals; de instructie, de leerstof, de leertijd, de groepsgrootte en de begeleiding. Met de komst van passend onderwijs is maatwerk meer dan ooit noodzakelijk. In dit Profiel Exclusief artikel wordt ingegaan op de achtergrond en de aspecten van meer maatwerk in de opleiding.

Samenwerking

De redenen voor maatwerk in het mbo liggen niet alleen in de verschillen tussen studenten, ook de omgeving van het beroepsonderwijs is voortdurend in beweging. Het beroepsonderwijs leidt op voor toekomstig werk en een loopbaan die niet voorspelbaar is. Een steeds grotere rol is er daarmee weggelegd voor samenwerking, communicatie, digitale vaardigheden, en sociale & culturele vaardigheden. Deze omstandigheden vragen om onderwijs dat zich zowel aanpast aan de student als dat het de student flexibel maakt, zo gedifferentieerd dat voor alle leerlingen de meest optimale situatie ontstaat. Volgens Deci en Ryan is de motivatie het grootst als studenten autonomie, betrokkenheid en competentie ervaren.  Studenten leren ook van elkaar en met elkaar, zeker wanneer het om sociale vaardigheden gaat.

Maatwerk

Maatwerk voor iedereen, een mooi streven, hoe geef je dat vorm in de praktijk? Bij de opleiding Pedagogisch medewerker van Scalda is gekozen om ondanks de complexiteit van maatwerk er ‘gewoon’ mee te beginnen. Overigens was er al maatwerk voordat dat zo heette. Als een student om een bepaalde reden stagneerde werd er altijd al gekeken wat die student nodig had om verder te komen. In 2015 werd het maatwerk uitgebreid met de mogelijkheid om de opleiding versneld te doen. Hiervoor waren goede afspraken met het werkveld nodig. Met name omdat men ook niet precies wist welke omvang en consequenties het versnellen met zich mee zou brengen. Vooral het commitment om samen als onderwijs en werkveld in overleg te blijven en een goede vorm voor maatwerk te vinden was belangrijk.

Werkveld

Gelukkig waren en zijn de contacten met het werkveld goed met korte lijnen. Als er iets speelt bij een student dan wordt er wederzijds snel contact op genomen. Daarnaast werkte de opleiding al met een lintstage en concentrische leerlijnen waardoor het organisatorisch al gemakkelijker was om te versnellen of te vertragen. Een student kan op eigen tempo door de lijnen heen onder de voorwaarde dat de BPV-begeleiding aangeeft dat de student er aan toe is en de verschillende lijnen gelijk op lopen. Het kan bijvoorbeeld niet zo zijn dat een student alle opdrachten omtrent activiteiten met kinderen al heeft gedaan, maar wat betreft het contact met ouders nog maar halverwege is.

Toetsmoment

Om dit maatwerk vorm te geven zijn er extra maatregelen getroffen. Zo is er iedere twee weken een toetsmoment waarop studenten een toets kunnen maken, zowel inhalen, herkansen als versnelde poging. Daarnaast is het lesmateriaal aangepast zodat het niet meer perse klassikaal behandeld moet worden. Zeker nu met het digitale materiaal kan een docent verschillende opdrachten voor de verschillende studenten klaarzetten. Dit alles is nog aan verandering onderhevig en wordt vrijwel constant aangepast aan de ervaring die wordt opgedaan. Ook de docenten krijgen al steeds meer ervaring met het gedifferentieerd lesgeven.

Werkvorm

Om ervoor te zorgen dat studenten, die niet nominaal lopen, wel de betrokkenheid bij een groep ervaren is er ook een nieuwe werkvorm ontworpen. Deze werkvorm doet tevens een beroep op de  onderzoekende en reflectieve houding van de studenten. Zij kunnen nu in de activiteitenlijn kiezen voor workshops. In een periode van negen weken kunnen ze per drie weken uit drie workshops kiezen. Zo hebben ze de mogelijkheid om hun talent verder te ontwikkelen of hun zwakke kant sterker te maken. Door de autonomie die de studenten ervaren doen ze enthousiast mee met de workshops waardoor het enthousiasme van de docenten ook tot hun recht komt. De docenten geven op verschillend niveau de mogelijkheden van de activiteiten aan, zodat iedere student er in haar proces mee verder kan.

Het maatwerk bij de opleiding Pedagogisch medewerker is uit de kinderschoenen gegroeid maar er zijn nog steeds uitdagingen waaraan gewerkt wordt. Eén daarvan blijft het gedifferentieerd lesgeven met de bijbehorende materialen zodat men niet alleen snel door de opleiding gaat maar ook het beste van zichzelf laat zien. Daarnaast wordt er gewerkt aan een gezamenlijke visie, onontbeerlijk om de grenzen voor iedereen duidelijk te maken.

Maar ondertussen geven de studenten aan dat ze door het versnellen meer gemotiveerd zijn en vinden de studenten die stagneerden het fijn dat ze niet meteen een heel jaar opnieuw moeten doen.  Ook voor het werkveld is het prettig dat er meer flexibiliteit vanuit het onderwijs is. Er wordt nu ook veel meer integraal gekeken naar wat een student aan kan zonder de kwaliteit  uit het oog te verliezen. Het resulteerde ook in het etiket topopleiding.

Tekst: Petra Melis, docent Welzijn Scalda

De auteur volgde Master Leren en innoveren.

 
 

 
Meer over
 
Profiel exclusief: Wat vraagt autonoom handelen do
6 aug 2017

Profiel Exclusief: Wat vraagt autonoom handelen door mbo-studenten van docenten?

Profiel exclusief: Wat vraagt autonoom handelen door mbo-studenten van docenten?
media.jpg
27 jul 2017

Profiel Exclusief: Wat is creativiteit? - kort essay van een mbo-docent

Profiel exclusief: Wat is creativiteit? - kort essay van een mbo-docent
028dfad3-396f-408d-b739-5586a27e91e1.jpg
4 jul 2017

Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis leidt mbo-verpleegkundigen op tot hbo-niveau

Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis leidt mbo-verpleegkundigen op tot hbo-niveau
rand.jpg
1 jul 2017

Randstad: Te weinig juiste vakmensen en te weinig kennis

Randstad: Te weinig juiste vakmensen en te weinig kennis